|
|
|
1944 Razzia van Rotterdam
In de Tweede Wereldoorlog hield de Duitse bezetter regelmatig razzia’s. Een razzia is een soort drijfjacht. Tijdens zo’n drijfjacht worden groepen mensen bij elkaar gedreven en gearresteerd. Van te voren weet je nooit waar en wanneer zo’n klopjacht gehouden wordt. Het Duitse leger hield vaak razzia’s. Daarom vonden mensen het vaak al eng om gewoon op straat te lopen.
In Rotterdam vond op 10 en 11 november een grote razzia plaats, de Razzia van Rotterdam. Hierbij zijn ongeveer 50.000 Rotterdammers van 17 tot 40 jaar oud opgepakt en naar De Kuip gebracht.
|
 |
 |
|
1949 Herdenkingsmonument
Na de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog (1940-1945) wilde IJsselmonde een monument. Om de slachtoffers van de oorlog te herdenken, maar ook om de bevrijding te vieren. Beeldhouwer P.B. van den Eynde kreeg de opdracht een beeld te maken. Op 4 mei 1949 was het Herdenkingsmonument IJsselmonde klaar en werd het aan de Bovenstraat geplaatst.
Bij het ontwerpen van dit monument wilde de kunstenaar aandacht geven aan onderdrukking én bevrijding. Twee begrippen die eigenlijk niet goed samengaan. Toch is dat gelukt. Het beeld toont een vrouw als heerseres. Zij symboliseert de goede eigenschappen van de mens. Met haar linkerarm duwt zij het kwaad weg (onderdrukking) en op haar opgeheven rechterarm zit een vogel (bevrijding).
|
|
 |
| |
1950 Kerk ‘Vrede en Verzoening’, het 'Verborgen' oorlogsmonument
Op de hoek van de Bandeloodijk en de Reyerdijk staat sinds de jaren vijftig een rooms-katholieke kerk. Hierin huist de parochie Emmaüsgangers, die door katholiek Nederland in 2001 tot Parochie van het Jaar gekozen werd. De kerk is ontworpen als gebedshuis én oorlogsmonument.
De kerk bevat twee oorlogsmonumenten: de ramen van het kerkgebouw die het verhaal vertellen van het bombardement van Rotterdam op 14 mei 1940 en in de kerk het kunstwerk van de Amsterdamse kunstenaar Willem Thijs dat ook herinnert aan het bombardement. Doordat Willem kruisen op een bepaalde manier gerangschikt heeft, zie je in de lege ruimtes ertussen swastika’s, het symbool van de Duitse bezetter. |
|
 |
|
| het bombardement van 14 mei 1940, maar heel nadrukkelijk ook de vergeten, de onbekende, de óntkende oorlogen, bombardementen, de plat gebrande of kapot geschoten steden en dorpen waar ook ter wereld. Het vertelt zèlfs het verhaal van de Twin Towers! Zo zijn de ramen een uniek monument voor IJsselmonde, voor Urbi et Orbi! |
|
Een teken aan de wand!
Eind zestiger jaren bedacht Willem Thijs, een kunstenaar uit Amsterdam, een gedenkteken, een teken aan de wand, ter herinnering aan de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog en in het bijzonder voor die van het bombardement van Rotterdam. De gedachten van de kunstenaar gingen uit naar een oorlogskerkhof, een massagraf. Zó kwam hij op het idee om 14 houten kruisen aan te brengen tegen een betonzuil. Door ook nog eens een aantal kruisen uit te hakken en ze op een bepaalde wijze te groeperen ontstonden er op het beton, dat niet was uitgehakt, hakenkruisen of gedeelten daarvan, zo ook tussen de houten kruisen. De Swastika zag de kunstenaar, sinds de tweede wereldoorlog, als een symbool voor al het kwade in de mens. Op deze wijze werd de betonnen wand meer dan alleen een gedenkteken ter herinnering aan die ene oorlog.
Maar er is nog een kruis, een gouden kruis! In de lente van 2003 door Willem Thijs opnieuw verguld met 18 karaats bladgoud. Dat kruis staat symbool voor nieuw leven: verrijzenis. |
|
 |
|
Een openbaar gedenkteken is het nooit geworden. Daar zijn een aantal redenen voor aan te geven. De belangrijkste is ongetwijfeld de plaats, de binnenzijde van de kerk. Enkel de hoeksteen aan de buitenkant, bij de ingang aan de Bandeloodijk, waarop te lezen staat: Deze steen werd gelegd ter gedachtenis aan hen die sneuvelden tussen mei 40 en mei 45 doet 'iets' vermoeden. Alvorens die steen definitief werd geplaatst konden mensen namen aandragen van Duitse én Nederlandse oorlogsslachtoffers. De lijst met die namen zit voor de 'eeuwigheid' in een loden koker áchter die steen.
Op 4 mei luiden 's avonds de klokken van de kerk ter nagedachtenis aan de slachtoffers van de 2e wereldoorlog, maar ook voor de slachtoffers van oorlog en geweld waar en wanneer dan ook. |
|
1962 Vereniging Oud Militairen Indië- en Nieuw Guineagangers
Tussen 1945 en 1962 stuurde Nederland zo’n 120.000 soldaten naar het voormalig Nederlands-Indië en Nieuw Guinea. Zij moesten ervoor zorgen dat ons Koninkrijk één geheel bleef. In de oorlog had Japan onze koloniën bezet en nu wilden de mensen daar hun vrijheid terug. Geen Japanse bezetting meer, maar ook geen Nederlandse. In de strijd zijn meer dan 6.200 jonge mannen gesneuveld. Zij liggen op zeven erevelden op het eiland Java in Indonesië begraven.
Gedenk in uw gedachten
dat zij hun leven gaven
|
|
 |
|
en ver van hun verwanten
in den vreemde zijn begraven
De Vereniging Oud Militairen Indië- en Nieuw Guineagangers (VOMI) wil zoveel mogelijk plaatselijke gedenktekens oprichten voor de Nederlandse soldaten die op Java begraven liggen. In 2003 plaatste de vereniging een zwerfkei bij het Herdenkingsmonument IJsselmonde. Op Java liggen namelijk drie jonge soldaten uit IJselmonde begraven. Door hun namen op de zwerfkei te vermelden, zijn zij toch symbolisch weer terug op hun geboortegrond. |
|
|
|
|
|
|
| |
|
|
