Geschiedenisoverzicht

	Water & Visserij
	1421 Elisabethsvloed
	1537 Zalmvisserij
	1847 Eiland van Brienenoord
	1872 Oprichting scheepswerf Piet Smit
	1953 Watersnoodramp
	1965 Van Brienenoordbrug
	Bouwen & Wonen
	1072 Kastelen in IJsselmonde
	1447 Adriaen Janszkerk
	1918 Sportdorp
	1945 Groei IJsselmonde
	1956 Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM)
	1958 Hordijkerveld
	1960 Lombardijen
	1965 Groot-IJsselmonde
	1969 Winkelcentrum Keizerswaard
	1973 Klimmende bever
	1979 Beverwaard
	1997 Het nieuwe centrum
	1997 Veranda
	Vier 5 mei
	1944 Razzia van Rotterdam
	1944 Hongertochten
	1949 Herdenkingsmonument
	1967 Herdenkingsmonument verplaatst
	1950 Kerk 'Vrede en Verzoening', het 'Verborgen'oologsmonument
	1962 Vereniging Oud Militairen Indië- en Nieuw Guineaugangers
	2003 Uitbreiding herdenkingsmonument
	Bestuur
	1450 Ambachtsheerlijkheid IJsselmonde
	1778 Een eigen raad
	1816 Gemeentewapen
	1941 Annexatie IJsselmonde
	1948 Wijkraad
	1978 Deelgemeente IJsselmonde
	2002 Dualisme
	2006 Verkiezingen
	Sport
	1901 IJsclub Thialf
	1904 Puck van Heel
	1905 Siem Heiden
	1937 Opening Stadion Feijenoord
	1992 Sportstimuleringsprijs

1072-1900 Kasteel van IJsselmonde
Door de eeuwen heen hebben er verschillende kastelen in IJsselmonde gestaan. Het allereerste kasteel stamt uit 1072 en het laatste kasteel wordt in 1900 afgebroken. Daarna is het niet meer opgebouwd. Wel blijft het koetshuis bestaan en dat doet in de loop der tijd onder meer dienst als smederij, modewinkel, restaurant en trouwlocatie.

1447 Adriaen Janszkerk
Deze oude kerk is rond 1447 gebouwd, vlak na de laatste dijkdoorbraak. Eerst wordt het koor van de kerk gebouwd (de plek waar het altaar staat), daarna de toren. Als laatste wordt het ‘schip’ gebouwd, het middelste deel van de kerk, waarin de kerkbanken staan. Het betreft een laag eenbeukig schip gezet van circa 20,5 x 11,5 meter met een toegang in het noorden en in de zuidwesthoek een portaaltje (doopkapel?). In 1462 werd de kerk tot Katholieke parochiekerk verheven en gewijd aan Maria Visitatio.

Daarin komt een einde als pastoor Adriaen Janszoon van Berckenwoude in 1566 breekt met de katholieke traditie. Hij preekt voortaan volgens de Hervormde leer en wordt in 1567 gevangen genomen door de hertog van Alva. Adriaen wordt in 1570 te Den Haag terechtgesteld en sterft door wurging en verbranding.

Rond 1500 werden er twee kleine transepten tegen het schip geplaatst. Circa 50 jaar later werd het oude schip gesloopt en vervangen door het huidige veel grotere driebeukige schip met pilaren en houten tongewelven.

.

Restauraties
Van werkelijke verbouwingen horen we niets tot 1923. IJsselmonde breidde zich begin 20e eeuw sterk uit ten gevolge van de Rotterdamse expansie. Dit maakte een vergroting van de kerk noodzakelijk.

Architect Kuiper ontwierp een plan waarbij de toren en het schip behouden bleven maar waarbij het oostelijke deel geheel werd vernieuwd en sterk vergroot.

.

Het koor, de transepten en het dak werden verwijderd. De transepten werden vergroot en voorzien van galerijen met bankenblokken. Het koor werd ook vergroot en d.m.v. een muur afgescheiden van de kerkzaal.

Ook de rest van het interieur veranderde ingrijpend. De oorspronkelijke dwars-inrichting werd veranderd in een lengte-inrichting. Hierbij verplaatste men de kansel van de zuidwestelijke vieringpijler naar de scheidingsmuur tussen kerkzaal en koor (consistorie).

.

Het orgel, oorspronkelijk op de torengalerij, kreeg een plaats boven de kansel. Ook het schip werd voorzien van een groot bankenblok zodat het aantal zitplaatsen toenam van 450 tot 700.

.

Tussen 1979 en 2002 is de kerk in drie fasen opnieuw geheel gerestaureerd
De eerste fase, de restauratie van de ramen is in 1979 uitgevoerd. Bij deze restauratie werden de ijzeren brugstaven vervangen door bronzen. De profielstenen werden vernieuwd en het glas in loodwerk werd gerestaureerd. 

De tweede fase, de restauratie van de toren is in 1981 uitgevoerd. Bij deze restauratie is de torenspits weer in de scheve lijn gezet met de rest van de toren, gelijk aan de oorspronkelijke situatie van voor 1923.

1918 Sportdorp
In 1918 werd begonnen met het bouwen van Sportdorp, het oostelijke deel. Dit eilandje temidden van de weilanden heet dan officieel Tuindorp IJsselmonde. Het deel ten westen van de sportlaan is gebouwd na het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog om Rotterdammers die door het bombardement dakloos waren geworden op te vangen. Doordat de plannen voor de bouw er al voor de oorlog lagen, waren de woningen kwalitatief beter dan die in nooddorpen als Smeetsland. De bouw was rond 1942 af waarna getroffenen, veelal uit dezelfde wijk in het getroffen Rotterdam-West, hier werden gevestigd.

1945 Groei IJsselmonde
Na 1945 is het overgrote deel van IJsselmonde gebouwd. De echte groei begon eigenlijk met de bouw van Sportdorp net voor en tijdens de oorlog. In de vijftiger jaren werden woningen gebouwd ten noorden van de Van Hoochstratenweg en daarna de ‘301 woningen’ of Sagenbuurt, en het Zomerland.
In de zestiger en zeventiger jaren ging de bouw steeds sneller. Gestart werd met Lombardijen. Hordijkerveld, Tuinenhoven, Reyeroord, Groenenhagen en Kreekhuizen volgden. In de tachtiger jaren werd de Beverwaard gebouwd.  

De gemeente Rotterdam was aanvankelijk van plan om de oude dijkenstructuur binnen IJsselmonde af te graven. Als gevolg daarvan staan nu op een aantal plekken de flats bijna in de voet van de dijk. Eind jaren zeventig is, mede onder invloed van het deelgemeentebestuur van dit voornemen afgezien. Vervolgens zijn de lege plekken opgevuld met nieuwe dijkwoningen.

De rioolwaterzuiveringsinstallatie aan de Kreekhuizenlaan maakte in de jaren tachtig plaats voor het nieuwbouwwijkje "Klein Nieuwland".

In de negentiger jaren heeft de rivieroever een metamorfose ondergaan. Op de plekken waar vroeger zware industrie als houthandels en scheepswerven lagen zijn woonwijken gebouwd als Jachthaven Dorp, Waterside en de Veranda.

1956 Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM)
In de jaren vijftig blijkt uit onderzoek van de Nederlandse Aardoliemaatschappij (NAM) dat er olievelden in de grond van IJsselmonde liggen. In 1956 start de NAM met de eerste boringen.De grote veranderingen kwamen in de jaren 1958-59. Eerst werd er op beperkte schaal olie gewonnen in de polder bij de Hordijk.  Intussen groeit de wijk Groot-IJsselmonde door, zodat de huizen als het ware om de boorlocaties heen gebouwd worden. Twintig boorlocaties (van de 30) komen zo binnen de bebouwde omgeving te liggen.

Door de groene omheining met veel struikgewas en bomen vielen deze plekken niet eens erg op binnen de toch al groene en ruime opzet van deze woonwijk. In de jaren tachtig werkt de NAM hard om de ‘laatste’ drie miljoen kubieke meter aardolie uit de grond te pompen. Als de opbrengsten van dit tweede grote aardolieveld van Nederland in de jaren negentig teruglopen, besluit de NAM in 1994 om de boorlocaties op te ruimen en het terrein terug te geven aan IJsselmonde.

De Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM) is een bedrijf dat zich bezig houdt met de productie van aardgas en aardolie.
De NAM werd opgericht op 19 september 1947. Deze oprichting was het rechtstreekse gevolg van de ontdekking in 1943 van een olieveld bij Schoonebeek. De oliebedrijven Shell en Esso besloten na deze vondst om gezamenlijk een bedrijf te starten dat dat zich moest gaan bezighouden met de opsporing en winning van aardolie. Anno 2004 is de NAM nog altijd voor 50% in handen van Shell en voor 50% in handen van Exxon. Diezelfde Shell en Exxon zijn ook deelnemer in de Gasunie, de grootste afnemer van aardgas. Tegenwoordig ligt de nadruk vooral op de productie van aardgas.

1958 Hordijkerveld
De buurt Hordijkerveld werd tussen 1958 en 1963 gebouwd. Voordien was het een landelijk gebied met alleen lintbebouwing langs de dijken. In de Tweede Wereldoorlog heeft het een tijdlang onder water gestaan vanwege inundatie.

1960 Lombardijen
Lombardijen en IJsselmonde hebben een gezamenlijke geschiedenis waar een forse hap tussenuit is. Aanvankelijk behoorde het grondgebied waarop later Lombardijen werd gebouwd tot de gemeente IJsselmonde. Bij de vorming van de deelgemeente in 1978 werd de wijk aanvankelijk niet herenigd met IJsselmonde. Dit gebeurde wel na een herindeling van het deelgemeentelijk grondgebied per 1991.

De wijk Lombardijen is gebouwd rond het begin van de zestiger jaren, tijdens een explosieve groeiperiode van Rotterdam-Zuid.

1965 Groot-IJsselmonde
De wijk Groot-IJsselmonde is voornamelijk gebouwd tussen 1965 en 1975. De belangrijkste ontwikkelingen in deze wijk, vanaf 1978, liggen in het centrum en langs de oude dijkenstructuur. De aanwezigheid van de Nederlandse Aardoliemaatschappij heeft in deze periode ook een rol van betekenis gespeeld.

1969 Winkelcentrum Keizerswaard
Na de opening in 1969 vond half jaren tachtig de eerste belangrijke uitbreiding plaats van het winkelcentrum aan de Keizerswaard met de bouw van 400 vierkante meter bedrijfsruimte onder een woontoren. In 1993/1994 werd het winkelcentrum grondig verbouwd, geheel overdekt, uitgebreid met meer dan 5.000 vierkante meter en voorzien van een parkeerdek op het dak voor 238 auto's.

1973 Klimmende Bever
Oorspronkelijk was de Klimmende Bever aan de Herenwaard 25 een zogenaamd multifunctioneel wijkgebouw met een theater,foyer, bar, vergaderruimtes, jongerensoos, zalenruimte voor feestjes en partijen en hobbyruimtes voor pottenbakken, timmeren, geluids- en beeldtechniek enz. Een aantal publieksfuncties heeft lange gebruik gemaakt van deze centrale voorziening, zoals de Muziek- en Dansschool, het Raadsliedenwerk, en het Maatschappelijk Werk. Na een grote verbouwing (1989/1990) maakten het theater en de sociaalrecreatieve voorzieningen plaats voor de toenemende vraag naar kantoorruimtes. De

1979 Beverwaard
De voormalige weilanden, ingeklemd tussen de A16 en de Ridderkerkse wijk Bolnes, zijn tussen eind jaren zeventig en begin jaren negentig bebouwd met woningen, scholen, winkels en bedrijven. De wijk is levendig met relatief veel groen.  Bij de opzet van de Beverwaard is gebruik gemaakt van de verkaveling van de aanwezige sloten. De noord-zuid lopende singels met dwars daarop de centrale ‘Oude Watering’ bepalen voor een groot deel het aangezicht van de wijk.

1997 Het nieuwe Centrum
IJsselmonde is van een klein dorpje uitgegroeid tot een deelgemeente met zo’n 60.000 inwoners. Volop groei en ontwikkeling dus. Daarom heeft de deelgemeenteraad in 1997 de Ontwikkelingsvisie gemaakt. Onderdeel van deze visie is een echt stadshart. Winkelcentrum Keizerswaard is het ‘hart’ en krijgt een gezellig plein met een nieuwe bibliotheek, winkels, cafés en restaurants. En een station voor trams en bussen, zodat je makkelijk naar het nieuwe stadshart kunt reizen.

1997 Veranda
In 1997 wordt de eerste paal geslagen van de nieuwe buurt De Veranda. De buurt ligt op het voormalige terrein van de NV Machinefabriek en Scheepswerf P. Smit Jr. Naast woningen beschikt de buurt ook over een megabioscoop en het districtskantoor van de politie.

De Veranda eert maar liefst dertien spelers van voetbalclub Feyenoord met een straatnaam. Ook schaatsheld Siem Heiden, legendarische bokser Bep van Klaveren en Theo Huizenaar, masseur en kortstondige trainer van Feyenoord, hebben een eigen straatnaam. Aan de naamgeving van de overige straten is de hele geschiedenis van voetbalclub Feyenoord af te lezen.