Geschiedenisoverzicht

Water & Visserij
  1421 Elisabethsvloed
  1537 Zalmvisserij
  1847 Eiland van Brienenoord
  1872 Oprichting scheepswerf Piet Smit
  1953 Watersnoodramp
  1965 Van Brienenoordbrug
Bouwen & Wonen
  1072 Kastelen in IJsselmonde
  1447 Adriaen Janszkerk
  1918 Sportdorp
  1945 Groei IJsselmonde
  1956 Nederlandse Aardolie Maatschappij (NAM)
  1958 Hordijkerveld
  1960 Lombardijen
  1965 Groot-IJsselmonde
  1969 Winkelcentrum Keizerswaard
  1973 Klimmende bever
  1979 Beverwaard
  1997 Het nieuwe centrum
  1997 Veranda
Vier 5 mei
  1944 Razzia van Rotterdam
  1944 Hongertochten
  1949 Herdenkingsmonument
  1967 Herdenkingsmonument verplaatst
  1950 Kerk 'Vrede en Verzoening', het 'Verborgen'oologsmonument
  1962 Vereniging Oud Militairen Indië- en Nieuw Guineaugangers
  2003 Uitbreiding herdenkingsmonument
Bestuur
  1450 Ambachtsheerlijkheid IJsselmonde
  1778 Een eigen raad
  1816 Gemeentewapen
  1941 Annexatie IJsselmonde
  1948 Wijkraad
  1978 Deelgemeente IJsselmonde
  2002 Dualisme
  2006 Verkiezingen
Sport
  1901 IJsclub Thialf
  1904 Puck van Heel
  1905 Siem Heiden
  1937 Opening Stadion Feijenoord
  1992 Sportstimuleringsprijs

1450 Ambachtsheerlijkheid IJsselmonde
De opkomst van IJsselmonde als dorpsgemeenschap is rond 1450. Tot die tijd was IJsselmonde een vrij onbelangrijk aanhangsel van Kralingen. Na die tijd spreken we van de ambachtsheerlijkheid IJsselmonde. De ambachtsheer was een door graaf, kerk of leenheer aangesteld persoon en had de bevoegdheid bepaalde privileges uit te oefenen over de bevolking zoals rechtspraak en belastingheffing.
Plattegrond uit de vroege periode van het dorp IJsselmonde
1778 Een eigen raad
De bevolking telde in 1778 zo'n 1000 zielen die werden bestuurd door een eigen raad. Deze raad mocht onder anderen beslissen over de brandweer, het onderwijs, de politie, verbetering van wegen en het organiseren van de jaarlijkse paardenmarkt, die nu nog steeds jaarlijks gehouden wordt.
Kasteel en kerk in de 18e eeuw
1816 Gemeentewapen

Het gemeentewapen dateert van 1816. De klimmende bever van goud is omgeven door een veld van lazuur (blauw) met twee banden van keel (rood).  De rode banden komen van het familiewapen van Egmond, leenheren van Oost-IJsselmonde.

Het is mogelijk dat het is afgeleid van het wapen van het geslacht van Beveren, Heren van de heerlijkheid West IJsselmonde van 1633-1723. Het wapen van Van Beveren is een schild van keel, beladen met ene dwarsbalk van zilver, waarop een gaande bever. Deze familie is echter nooit in het bezit geweest van de heerlijkheden Oost IJsselmonde en Lombardijen

Op 13 oktober 1633 kwam Cornelis van Beveren via erving in het bezit van de titel en functie van Ambachtsheer West-IJsselmonde. Al twee maanden later gaat Cornelis zelf dood en erft zijn zoon Ernest van Beveren titel en functie. In 1723 verliest de familie Van Beveren het Westambacht.

De heerlijkheid West IJsselmonde voerde als wapen het schild met drie palen. Beide wapens zijn bekend van bodebussen, gemaakt in 1780.

Gemeentewapen van IJsselmonde

1941 Annexatie IJsselmonde
Al in 1072 kent men de naam IJsselmonde, al schrijf en spreek je het iets anders uit: Islemunda. Het dorp krijgt in 1778 een eigen raad. Die zelfstandigheid duurt 163 jaar. In 1941 wordt IJsselmonde geannexeerd door Rotterdam. Dat wil zeggen dat Rotterdam het dorpsgebied toevoegt aan het eigen grondgebied en dat de dorpelingen voortaan inwoners van Rotterdam zijn.

De bewoners denken dat het van tijdelijke aard is en dat zij na de oorlog weer zelfstandig verder gaan. Maar ook na de bevrijding blijft IJsselmonde onderdeel van Rotterdam. Wel krijgt het voormalige dorp meer inspraak in het bestuur.

1948 Wijkraad
Kort na de oorlog startte de gemeente Rotterdam met een beleid van decentralisatie, vooral gericht op de geannexeerde voormalige zelfstandige gemeenten aan de rand van de stad. Om de mensen meer bij de stad te betrekken, stelt burgemeester Oud voor om de voormalige dorpen wijkraden te geven. De gemeenteraad vindt dat een goed idee en stelt op 8 mei 1947 om de ‘Verordening op de Wijkraden in de gemeente Rotterdam’ vast. Hiermee kan voor elk deel van de stad een aparte wijkraad benoemd worden.

Ook IJsselmonde krijgt een wijkraad met als voorzitter de heer Hoogland. Hij zit op 23 januari 1948 de eerste Wijkraadsvergadering voor. De raad heeft een voorzitter, secretaris en twaalf leden en is ingesteld voor de circa 9508 inwoners van het voormalige dorp. Deze wijkraad was een adviesorgaan zonder eigen bevoegdheden. De zetelverdeling gebeurde op basis van de uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen.

IJsselmonde in de veertiger jaren van de 20e eeuw

1978/1980 Deelgemeente IJsselmonde
De deelgemeente IJsselmonde is in 1980 officieel opgericht (van 1978 tot 1980 was het een decentraal bestuurde wijk in de vorm van een Wijkraad nieuwe stijl) en bestond toen uit de wijken Groot-IJsselmonde en Oud-IJsselmonde. Beverwaard was toentertijd nog volop in aanbouw. Als laatste werd in 1991 Lombardijen aan de deelgemeente IJsselmonde toegevoegd. Eens in de vier jaar mogen de stemgerechtigde IJsselmondenaren naar de stembus om 25 leden van de deelgemeenteraad te kiezen.

Piet Biersma

Sinds 1980 is IJsselmonde een deelgemeente. Voor een deel besturen de IJsselmondenaren hun eigen gebied weer. Daarnaast voeren ze de regels van gemeente Rotterdam uit. Daarom stemmen de inwoners tijdens gemeenteraadsverkiezingen voor de Rotterdamse gemeenteraad én voor de deelgemeenteraad van IJsselmonde. Die wijst daarna mensen aan die het gebied maximaal vier jaar lang besturen (dagelijks bestuur).

Coos Rijsdijk en raadslid Karel Hofmann

Piet Biersma is in 1978 de eerste deelraadvoorzitter (eerst nog voorzitter van de Wijkraad Nieuwe Stijl tot de installatie van de deelgemeente in 1980). Dat kun je vergelijken met de functie van burgemeester. Alleen bepaalt de Koningin wie burgemeester wordt en kiezen deelraadleden zelf hun voorzitter. Piet wordt in 1981 opgevolgd door Coos Rijsdijk, die 16 jaar lang het politieke gezicht van IJsselmonde is. Hij is  in december 1998 opgevolgd door Yvonne van Mastrigt. Vanaf april 2002 is Marco Rook deelraadvoorzitter.

Marco Rook

2002 Dualisme
Evenals voor gemeenten geldt ook voor deelgemeenten sinds 2002 het zogenaamde duale bestel. Het dagelijks bestuur en de deelgemeenteraad zijn twee zelfstandig functionerende organen. In de deelgemeenteraad zitten 25 gekozen volksvertegenwoordigers. Samen stippelen zij het beleid uit voor IJsselmonde. De uitvoering van hun plannen laten zij over aan het Dagelijks Bestuur.
De deelraad heeft eigen ambtelijke ondersteuning in de vorm van een raadsgriffier en een raadsgriffie. De griffie is formeel een aparte organisatie en maakt geen onderdeel uit van het ambtelijk apparaat dat het dagelijks bestuur van de deelgemeente ondersteunt.


De deelraad in 2003

2006 Verkiezingen
Sinds 1980 is IJsselmonde een deelgemeente. Inwoners kiezen daarom niet alleen leden voor de gemeenteraad, maar ook voor de deelgemeenteraad. Die wijst daarna mensen aan die het gebied maximaal vier jaar lang besturen.

Affiche om te gaan stemmen

Op 7 maart 2006 hebben de IJsselmondenaren een nieuwe deelgemeenteraad gekozen. De 25 raadszetels zijn als volgt verdeeld: PvdA 10 zetels, Leefbaar Rotterdam 8 zetels, CDA 2 zetels, Huurdersvereniging IJsselmonde 2 zetels, Christen Unie/SGP, VVD  en GroenLinks ieder 1 zetel.

Stemmachine in 2006

De deelraad stelde vervolgens een nieuw dagelijks bestuur aan, dat tot maart 2010 beslissingen voor IJsselmonde mag nemen. Het zijn vijf mensen, die elk een eigen taak hebben:

  • Marco Rook, voorzitter, PvdA, portefeuille: Algemene zaken, Openbare Orde, Ruimtelijke Ontwikkeling en Volkshuisvesting;
  • Nurten Karisli, PvdA, portefeuille: Jeugd, Veiligheid, Werkgelegenheid en Economie;
  • Bram van Hemmen, CDA, portefeuille Welzijn, Onderwijs, Sport en Communicatie;
  • Elbert Kelholt, GroenLinks, portefeuille: Kunst en Cultuur, Sociaal Cultureel Werk, Integratie;
  • Wouter Boonzaaijer, ChristenUnie/SGP, portefeuille: Verkeer, Financiën, Milieu, Buitenruimte.
Dagelijks Bestuur in 2006